wieditleestisvrek

N(euro)otje de zuinigerd

14 mei 2012 24 reacties

door N(euro)otje inBesparen, Budget, Geld Tags:armoede, armoedegrens, ww

Een aantal jaren geleden raakte Man door omstandigheden buiten zijn schuld zijn baan kwijt. Eerst belandde hij in de ziektewet en aansluitend in de WW.  Iets meer dan twee jaar heeft dit in totaal geduurd. In de WW kreeg Man een uitkering van 950 euro per maand. Als we op datzelfde moment in de bijstand hadden gezetten hadden we iets meer dan 1200 euro gehad. Dit alleen om aan te geven hoever we onder (bijstands)normen en (armoede)grenzen zaten. Wanneer je niet in de bijstand zit maar in de WW en in een koophuis, kun je helaas geen aanspraak maken op allerlei extra voorzieningen die voor bijvoorbeeld de bijstand wel geregeld zijn. Ook hebben we nooit zwart bijgeklust. Enige extra’s waren natuurlijk de kinderbijslag en belastingtoeslagen. Dochter moest van paardrijden af. Zoon wilde toen net graag op voetbal maar dat ging ook niet door.

Nu kunnen we zeggen dat we het overleefd hebben maar we moeten toegeven dat het soms heel nijpend is geweest. We hebben in die periode veel geld bij Ouders moeten lenen om overeind te blijven. Het ging vaak om niet al te grote bedragen maar heel veel kleintjes vormen uiteindelijk een behoorlijke berg. Voorbeeld: Onze kinderen zaten 23 kilometer verder op school en fietsten dat zoveel mogelijk maar als alle kinderen tegen de winter met de bus gaan wil je niet je eigen kinderen, elk alleen want andere roosters, in hun eentje op pad sturen. Dus mochten/moesten ze in de winter ook met de bus. Maar dat kostte wel z0′n 67 euro per abonnement per maand. Dat geld hadden we niet en met dit soort dingen sprongen Ouders vaak bij. Ook onze auto stond vaak werkeloos voor de deur. Toen N(euro)otje na een paar keer meegereden te zijn met een kennis, van die kennis te horen kreeg dat ze de volgende keer wel eens met N(euro)otje mee wilde rijden want die had immers ook een auto voor de deur staan, moest ze met de billen bloot en toegeven dat de auto al maanden zonder benzine stond door geldgebrek.

We voldeden moeiteloos aan alle voorwaarden die er door voedselbanken gesteld worden maar bij ons was er geen voedselbank. Bovendien zouden we er waarschijnlijk toch nooit naar toe zijn gegaan want de drempel is nogal hoog. Daarbij hebben we een grote tuin en dus stortte N(euro)otje zich extra gemotiveerd op de moestuin. En daar hebben we goed van gegeten. Vooral ‘s zomers veel variatie op het bord, altijd vers en het kostte slechts wat zaad. Dat de kinderen wel eens op schoenen hebben gelopen met gaten in de zolen was een ander verhaal.  Aan de andere kant hebben we ook wel ontbeten met de jassen aan omdat we de gasrekening zo laag mogelijk probeerden te houden en tegelijkertijd zo zuinig mogelijk moesten stoken met het beschikbare hout en de kolen. Warmte kost nu eenmaal geld, of het gas is, hout of kolen. Kleding is nooit een probleem geweest, we kregen genoeg tweedehands van vrienden. Alleen schoenen liggen altijd een beetje moeilijk. Dat moet echt wel passen. Kleding die een beetje te groot is, kun je aanpassen. Toch was het zo dat meestal net op het moment dat wij dachten, hoe komen we aan een paar schoenen voor de kinderen, die er dan toch ineens waren. Toch tweedehands en passend of een beetje geld om bij een goedkope schoenenzaak in de aanbieding wat te halen.

We hadden geen frisdrank in huis of zoutjes, of andere niet noodzakelijke dingen. Geen vakanties of dagjes uit, geen kleding of schoenen kunnen kopen, geen abonnementen of lidmaatschappen, geen sportclub. De kinderen hadden alleen een bibliotheekkaart want die was natuurlijk gratis. We zijn gelukkig vrij makkelijk: als iets niet kan, kan het gewoon niet. Punt. Niet over zeuren en proberen er het beste van te maken. Een paar jaar later, we waren inmiddels alweer aan het werk, maar dat wil niet zeggen dat je ineens geld als water hebt, begaf onze badkamer het uiteindelijk. Dat zat er al jaren aan te komen maar toen was het dan zover. We hebben alles afgesloten en weggehaald maar hadden gewoon geen geld om ‘even’ een nieuwe badkamer te installeren. Daar hebben we drie jaar lang op gewacht. Ondertussen hebben we aan de kraan gepoedeld. Word je ook schoon van. Het leuke van die badkamer is dat die er uiteindelijk dus toch gekomen is, voor heel wat minder geld dan je zou denken omdat we alles heel goedkoop verzameld hebben in de loop van die drie jaar. Tegels voor een habbekrats in Duitsland, badkamermeubel voor 75 euro van MP, douche in een aanbieding. Beetje gipsplaten, beetje verf. En dan zijn we er wel zo’n beetje. Gemopperd hebben we nooit, alle vier aanvaardden we gewoon dat het nu even niet anders was. Toen een kennis ooit eens zat te mopperen omdat ze veertien dagen zonder badkamer zat vanwege een verbouwing van de woningbouwvereniging, vertelde N(euro)otje het bovenstaande. De kennis was stomverbaasd en begreep niet dat we het zolang volgehouden hadden. N(euro)otje begreep op haar beurt niet waar de kennis zich druk over maakte…

We zijn er doorheen gekomen en uiteindelijk schoot N(euro)otje raak bij het solliciteren en Man begon voor zichzelf, waarbij we transformeerden van werkloze en huisvrouw tot tweeverdieners. Geen geweldige inkomens (zeker als je voor jezelf begint kun je niet meteen teveel verwachten) maar altijd meer dan we in de WW hadden. Daarmee is natuurlijk ook niet gezegd dat je problemen van de ene op de andere maand opgelost zijn. Daar gaat, zo weten we nu, toch wel wat meer tijd overheen. Maar toch gebeurt het. Het gaat voorbij.

Hoe we het gered hebben met 950 euro in de maand? Ten eerste telden we de kinderbijslag erbij. Dat werd in drieën gedeeld, elke maand kreeg er zo een beetje bij. Verder waren we voor die tijd zo slim geweest om geen tophypotheek te nemen en we hebben nooit een tweede hypotheek afgesloten. Zijn we nog altijd blij mee. Want ook voor ouders zijn er grenzen wat ze kunnen bijspringen, overnemen of lenen. Altijd schuldvrij blijven, is het beste advies wat je iemand mee kunt geven. Dit hebben we er ook bij onze kinderen bijna ingestampt. Nooit overmoedig worden in ruime periodes, altijd nuchter blijven en je blijven afvragen: heb ik dit echt nodig? Nu? Voor zoveel geleend geld? Laat het bezinken en ontdek dat je tot de conclusie komt dat je best kunt zonder kunt, of de tijd kunt nemen om het bij elkaar te sparen. Wij zijn hier in het rijke, welvarende Westen, in de loop van de laatste decennia, gewend geraakt aan een bepaalde levensstandaard. Maar het is natuurlijk niet zo dat het dan ook niet minder kan. Als het moet, kan het veel minder.

Toen Man zijn baan kwijtraakte hebben we direct opgezegd wat er opgezegd kon worden. Dat was in ons geval een TV-gids, een kabelabonnement en de wegenwacht. Dat laatste ging niet zonder slag of stoot want natuurlijk net te laat maar N(euro)otje ging bellen en hield net zolang vol tot er aan de andere kant een diepe zucht klonk en de verlossende woorden dat ze het voor deze ene keer dan wel zouden doen maar dat we wel vooral goed moesten begrijpen dat dit een uitzondering was omdat ze begrip hadden voor de situatie, enzovoort enzovoort… Bij opzeggen geldt: doordrammen, zeuren, desnoods huilen maar vooral niet opgeven. Ook een drempel waar je misschien even overheen moet maar één die het waard is want direct resultaat.

Geld voor een boodschappenbudget was er eigenlijk niet maar is wel een noodzakelijke post in de maanduitgaven. We hebben het een korte periode moeten doen met ongeveer dertig euro per maand. Meer dan een euro of 80 per maand is het overigens nooit geweest. Maar nogmaals, we hadden en hebben een moestuin en met een beetje ruilen van zaadjes en plantjes kun je daar (bijna) gratis een aardig assortiment groenten op zetten. Hoe rot we ook gezeten hebben, we hebben nooit zonder eten gezeten. Oké, ‘s winters was het eten eenvoudig. Hele winters hebben we een vast menu afgedraaid: spruitjes, hutspot, zuurkool, boerenkool, andijvie, kliekjesdag, bonen uit de weck, brood en soep enzovoort. Gewoon, de ouderwetse Hollandse pot. Goedkoop, simpel en wij vinden het toevallig en gelukkig, allemaal nog lekker ook.  In de eerste periode van de WW hadden we meer variatie want toen hebben we stelselmatig de voorraadkast leeg gegeten. Daar hebben we wel een paar maanden over gedaan. Daarna gingen we dus over op de Hollandse winterkost. En in de zomer weer lekker eten van de tuin en dan zoveel mogelijk wecken. Het kost misschien wat meer moeite maar als je hele dagen thuis bent heb je natuurlijk wel tijd daarvoor.

Dit verklaart misschien ook meteen waar N(euro)otjes voorliefde voor een uitpuilende voorraadkast vandaan komt…

Als we nu terug kijken op deze periode in ons leven, verbazen we onszelf ook wel eens hoe we het hebben kunnen redden met zo weinig geld. En we zullen de eerste zijn om toe te geven dat als het langer geduurd had of er nog meer mis was gegaan, we ook niet meer geweten hadden waar we nog meer hadden kunnen bezuinigen. Er viel namelijk niets meer te bezuinigen. Als je al het punt bereikt hebt dat je helemaal terug bent gegaan naar de basis en de prijzen voor zorg gaan dan weer omhoog, om maar iets te noemen, heb je geen ruimte meer om dat op te vangen. Maar als je nog aan het begin staat, zul je ontdekken dat er heel wat te bezuinigen valt voordat je die bodem bereikt hebt.

Als wij kijken naar ons inkomen van nu, en de bijbehorende uitgaven, zitten we voor beide nog steeds onder de gemiddelden. Toch vinden we nu dat we het goed hebben. We zitten zelfs te twijfelen of we dit jaar misschien eens een weekje op vakantie zullen gaan… We zijn niet zo uithuizig maar het lijkt ons wel weer eens leuk. En het kan nu… Toch zullen we na onze ervaringen altijd anders tegen geld aan blijven kijken dan we voor die tijd deden. Een kennis die we een tijd lang niet gezien hadden, was hier een poosje geleden en vroeg aan Man in wat voor auto hij toch reed? Peinzend keek hij naar de kentekenplaat en vroeg hoe oud de auto was. Ruim 18 jaar. Daar ga je toch niet in rijden? was zijn geschokte reactie. Nou, wij wel dus. Die auto was zo goedkoop in aanschaf, die hebben we contant betaald. Man knutselt er zelf aan en kent de hele motor van binnen en buiten en weet dus dat die motor in goede conditie is. We betalen een minimaal bedrag voor de WA-verzekering. Onze auto kost ons niet veel als die stil staat. Er zit immers geen lening op. Onze kennis was verbijsterd. Hij denkt nog steeds in termen van tweede hypotheken voor je droomkeuken, droombadkamer en droomtuin en lenen voor een dure auto. Deze mensen moeten minstens twee keer zoveel binnen brengen als wij, alleen al om de rekeningen te betalen. Wij verdienen heel wat minder maar doen het daar makkelijker mee. We hebben niets minder dan onze kennissen, alleen dat van ons is allemaal niet nieuw en niet zo duur. Ons huis ziet er misschien ook niet zo uit als zij dat gewend zijn. Het huis zelf is oud, niet alle muren en vloeren lopen keurig recht, ons interieur valt onder de stijl ‘samengeraapt zooitje’ en niet alles is af. Eerst konden we dingen niet afmaken uit geldgebrek, nu schuiven we het, als iemand ons ernaar vraagt, voor het gemak wel eens op tijdgebrek. De waarheid geven we niet aan zomaar iedereen toe maar die is dat we wat betreft het werk aan het huis volgens de seizoenen leven en alleen ‘s winters wat binnenshuis doen. De rest van het jaar zijn we lekker buiten aan het pruttelen en werken. Muren schilderen, dak en goten bijhouden of repareren, tuin bijhouden, diertjes vertroetelen enzovoort. Zodra het weer echt bar en boos wordt en Man daardoor eens een dag niet kan werken, kan hij lekker binnen aan de gang. En voor de rest maken we ons niet zo druk.

Na gesproken te hebben met diverse kennissen zijn we tot de conclusie gekomen dat we door sommige voor redelijk gek versleten worden. Zij zouden niet met ons huis, onze auto en onze algemene levensstijl willen ruilen. Veel te simpel. Tweede conclusie is dat dit wederzijds is. Veel te ingewikkeld. Dus zou je kunnen stellen dat alles dan prima in balans is en iedereen tevreden is met zijn situatie. En daar gaat het mis. Dat is namelijk niet zo. Wij wel. Maar de meeste van die kennissen, zijn niet zo tevreden als wij verwacht hadden en hebben kopzorgen over diverse financiële verplichtingen waarvoor ze iedere maand krom moeten liggen. Waar wij onze verplichtingen zo laag mogelijk hebben gehouden en ‘s nachts niet wakker liggen omdat we niet weten waar we het van betalen moeten. We hebben het eenvoudig gehouden. Het autootje dat Man nodig heeft voor zijn werk is al tamelijk oud geworden. We hebben dat goedkoop kunnen overnemen toen hij net voor zichzelf begon en we denken er na jaren nog niet aan om het te vervangen. Ook dit verbaast sommigen. Moet je niet eens een nieuwe auto kopen? Ziet er toch veel beter uit? En wij: Waarom? Hij is netjes, kost niet veel en het dient zijn doel. Waarom zou het middel om het doel te dienen zoveel moeten kosten dat het doel steeds verder weg raakt? Nou ja, dat begrijpt dus niet iedereen…

Algehele conclusie: we hebben aan de armoe geproefd, we zijn eruit gekomen, rijk zullen we nooit worden, dat is voor ons ook geen doel op zich want we zijn gewoon tevreden met waar we nu staan in het leven.